เหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศไทยและพม่า รู้จักธรรมชาติของแผ่นดินไหว

เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 เกิดแผ่นดินไหวในประเทศพม่า โดยมีขนาด ขนาด 8.2 มาตราริกเตอร์ (ตามรายงานของกรมอุตุนิยมวิทยา) หรือขนาด 7.7 แมกนิจูด (Magnitude) และมีความลึก 10 กิโลเมตร จุดศูนย์กลางอยู่บริเวณ เมืองมันดาเลย์ ประเทศเมียนมา ส่งผลให้เกิดอาฟเตอร์ช็อกหลายครั้ง ซึ่งส่งผลกระทบมาถึงประเทศไทยรวมถึง กรุงเทพมหานครและจังหวัดใกล้เคียง ทำให้มีผู้บาดเจ็บ สูญหายและเสียชีวิตหลายราย 🌎💥

ประมวลภาพนาทีระทึก แผ่นดินไหว

แผ่นดินไหวคืออะไร? 🌏

แผ่นดินไหวเกิดจากการขยับตัวของ แผ่นเปลือกโลก ซึ่งเป็นชั้นหินแข็งที่ปกคลุมพื้นผิวโลก เมื่อแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่และกระทบกัน จะเกิดแรงสั่นสะเทือนขึ้น ซึ่งบางครั้งสามารถรู้สึกได้แม้อยู่ไกลจากจุดศูนย์กลาง 🌋🌪️

ทำไมแผ่นดินไหวครั้งนี้ถึงส่งผลถึงไทย? 🏙️

แม้ว่าจุดศูนย์กลางจะอยู่ในพม่า แต่แรงสั่นสะเทือนสามารถกระจายไปยังพื้นที่ใกล้เคียง โดยเฉพาะอาคารสูงในกรุงเทพฯ ที่อาจสั่นไหวได้มากกว่าบ้านเรือนชั้นเดียว เนื่องจากอาคารสูงมีโครงสร้างที่สามารถขยับได้เล็กน้อยเมื่อเกิดแรงสั่นสะเทือน 🏢🌉

อาฟเตอร์ช็อกคืออะไร? 🔄

อาฟเตอร์ช็อก คือ แรงสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นหลังจากแผ่นดินไหวหลัก ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หลายครั้งและอาจมีขนาดเล็กหรือใหญ่ก็ได้ เหตุการณ์นี้สามารถสร้างความเสียหายเพิ่มเติม โดยเฉพาะอาคารที่ได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวหลักไปแล้ว 💢🏚️

ริกเตอร์คืออะไร? 📏

ริกเตอร์ (Richter Scale) เป็นหน่วยวัดขนาดของแผ่นดินไหวที่คิดค้นโดย Charles F. Richter นักแผ่นดินไหววิทยาชาวอเมริกัน มันใช้วัดพลังงานที่ถูกปล่อยออกมาจากจุดศูนย์กลางของแผ่นดินไหว โดยมีค่าตั้งแต่ 0 ขึ้นไป ยิ่งตัวเลขสูงขึ้น แผ่นดินไหวยิ่งรุนแรง 📊📡

แมกนิจูดคืออะไร? 🔢

แมกนิจูด (Magnitude) คือค่าที่ใช้วัดขนาดของแผ่นดินไหวในปัจจุบัน ซึ่งไม่จำกัดเฉพาะมาตราริกเตอร์เท่านั้น แต่รวมถึงวิธีการวัดแบบอื่น ๆ ด้วย เช่น โมเมนต์แมกนิจูด (Moment Magnitude Scale – Mw) ซึ่งเป็นมาตราที่นิยมใช้มากขึ้นในปัจจุบัน เนื่องจากให้ค่าที่แม่นยำกว่าสำหรับแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ 📈📌

ริกเตอร์กับแมกนิจูดต่างกันอย่างไร? ⚖️

แม้ว่าริกเตอร์และแมกนิจูดจะใช้ในการวัดแผ่นดินไหวเหมือนกัน แต่ก็มีความแตกต่างกัน ⚠️

• ริกเตอร์ เป็นวิธีการวัดแบบเก่าที่ใช้เฉพาะคลื่นสั่นสะเทือนที่เกิดขึ้นใกล้จุดศูนย์กลาง
• แมกนิจูด เป็นการวัดพลังงานของแผ่นดินไหวโดยรวม ซึ่งสามารถใช้วิธีการที่แม่นยำกว่า แมกนิจูดสามารถวัดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ได้แม่นยำขึ้น 📌🔍

ระดับของริกเตอร์และผลกระทบ 📊

แผ่นดินไหวสามารถถูกจัดระดับตามมาตราริกเตอร์ ดังนี้:

• ต่ำกว่า 2.0: รู้สึกไม่ได้ มีเพียงเครื่องมือวัดเท่านั้นที่ตรวจจับได้
• 2.0 – 2.9: รู้สึกได้เล็กน้อย แต่ไม่มีความเสียหาย
• 3.0 – 3.9: รู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือนเล็กน้อย คล้ายกับการสั่นของรถบรรทุกหนักที่วิ่งผ่าน
• 4.0 – 4.9: รู้สึกได้ชัดเจน อาจทำให้สิ่งของภายในบ้านสั่นไหว แต่ไม่มีความเสียหายร้ายแรง
• 5.0 – 5.9: อาจทำให้อาคารบางส่วนแตกร้าว สิ่งของร่วงหล่น
• 6.0 – 6.9: เกิดความเสียหายในพื้นที่กว้างขวาง อาคารอาจพังบางส่วน
• 7.0 – 7.9: แรงสั่นสะเทือนรุนแรง ทำให้อาคารถล่ม มีโอกาสเกิดสึนามิในบางกรณี
• 8.0 ขึ้นไป: เป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ก่อให้เกิดความเสียหายมหาศาลในวงกว้าง และอาจส่งผลกระทบระดับภูมิภาค 🏚️💥

เราสามารถพยากรณ์แผ่นดินไหวได้หรือไม่? 🔮

ปัจจุบันยังไม่มีเทคโนโลยีที่สามารถทำนายแผ่นดินไหวได้อย่างแม่นยำ ในด้านขนาด สถานที่ และเวลาเกิดเหตุ นักวิทยาศาสตร์สามารถคาดการณ์พื้นที่เสี่ยงต่อแผ่นดินไหวได้จากประวัติการเกิดเหตุการณ์ในอดีต แต่ไม่สามารถบอกได้แน่ชัดว่าแผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นเมื่อไร 🔍📡

ข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดแผ่นดินไหว 🛑

1. ตั้งสติ
2. อยู่ให้ห่างจากประตู ระเบียง และหน้าต่าง หากอยู่ในบ้าน
3. หาที่หลบที่ปลอดภัย
4. ห้ามใช้ลิฟต์
5. อย่าก่อประกายไฟ
6. หยุดรถ อยู่ภายในรถจนกว่าการสั่นสะเทือนจะหยุด
7. อยู่ในที่โล่งแจ้ง
8. อยู่ห่างชายฝั่ง

ที่มา : กรมอุตุนิยมวิทยา

แม้ว่าแผ่นดินไหวจะเป็นภัยธรรมชาติที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ แต่เราสามารถลดความเสี่ยงและเตรียมตัวให้พร้อม เพื่อให้ปลอดภัยมากที่สุดครับ 💪🌎

แหล่งข้อมูล

• ศูนย์ปฎิบัติการธรณีพิบัติภัย กรมทรัพยากรธรณี
• กรมอุตุนิยมวิทยา
• https://www.thaipbs.or.th/news/content/350702
• https://www.bbc.com/thai/articles/c2010wg75zdo

อ่านบทความอื่น ๆ เพิ่มเติม คลิก

ติดตามครูเฟิร์สใน Facebook Fanpage : ครูเฟิร์ส The Guru First คลิก